Avukat ücretinin tek bir rakamı yoktur. Alt sınırı Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çizer — 2026 tarifesinde asliye mahkemelerinde görülen bir dava için 45.000 TL — üstü ise avukatla yapılan sözleşmeyle belirlenir. Dava değeri üzerinden yüzde kararlaştırılıyorsa bu oran %25’i aşamaz (Avukatlık Kanunu m. 164). Harç, bilirkişi ve tebligat gibi masraflar bu ücrete dahil değildir.
Vekâlet ücreti nedir?
Günlük dilde «vekâlet ücreti» üç farklı şey için kullanılır; karışıklığın çoğu buradan doğar:
- Akdi vekâlet ücreti: Müvekkilin, kendisini temsil etmesi için avukatına ödediği ücret. Bu yazının konusu budur.
- Karşı vekâlet ücreti: Mahkemenin dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklediği ve kazanan tarafın avukatına ait olan tutar.
- Noter vekâlet ücreti: Avukata yetki veren vekâletnamenin noterde düzenlenmesi için notere ödenen harç ve ücret. Avukatlık ücretiyle ilgisi yoktur.
Ücreti belirleyen üç katman
1. Tarife: alt sınır
Avukatlık Kanunu m. 164/4 açıktır: «Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz.» Tarife, Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanır, Adalet Bakanlığı onayıyla Resmî Gazete’de yayımlanır ve her yıl yenilenir. 2026 tarifesi 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Aşağıdaki örnek tutarlar TBB’nin tarife sayfasından alınmıştır:
| İş / mahkeme | 2026 tarifesi (alt sınır) |
|---|---|
| İcra dairelerinde takip | 9.000 TL |
| Ceza soruşturma evresinde takip edilen işler | 11.000 TL |
| Sulh hukuk mahkemelerinde dava | 30.000 TL |
| Asliye mahkemelerinde dava (aile ve asliye ceza dahil) | 45.000 TL |
| Ağır ceza mahkemelerinde dava | 65.000 TL |
| İstinaf (duruşmalı, tek duruşma) | 22.000 TL |
| Konusu para olan davalarda: ilk 600.000 TL için | %16 |
| Sonra gelen 600.000 TL için | %15 |
| Sonra gelen 1.200.000 TL için | %14 |
Tarife yenilendiğinde bu rakamlar değişir; güncel tarife barobirlik.org.tr üzerindeki «Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri» sayfasında yayımlanır.
2. Sözleşme: serbest alan
Tarifenin üzerinde ücret, avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır (m. 163). Ücret götürü bir tutar, saat esaslı veya dava değerinin yüzdesi olabilir; taksit ve peşinat da sözleşmeyle düzenlenir. Bir dosyada tarifenin iki katı ücret istenmesi hukuka aykırı değildir; ücret, işin ağırlığına göre pazarlık konusudur.
3. Kanuni tavan: %25 kuralı
Avukatlık Kanunu m. 164/2, «dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi» ücret olarak kararlaştırılıyorsa bunun yüzde yirmi beşi aşamayacağını söyler. Tavanı aşan sözleşme geçersiz olmaz; tavan miktarında geçerli sayılır (m. 163). Aynı madde, dava konusu para dışındaki mal ve hakların bir kısmının «aynen avukata ait olacağı» şeklindeki anlaşmaları da yasaklar; örneğin miras davasında «tarlanın yarısı avukatın» hükmü hükümsüzdür.
Ücret hiç kararlaştırılmamışsa?
Sözleşme yoksa, belirsizse veya tartışmalıysa m. 164/4 devreye girer: değeri para ile ölçülebilen işlerde, kesinleşen ilamdaki dava değerinin %10’u ile %20’si arasında bir ücret, avukatın emeğine göre belirlenir; değeri para ile ölçülemeyen işlerde tarife uygulanır.
Maktu mu, nispi mi?
Tarifede iki tür ücret vardır:
- Maktu ücret: Konusu para olmayan veya parayla ölçülemeyen davalarda sabit tutar. Boşanma, velayet, tahliye, ceza davaları bu gruptadır.
- Nispi ücret: Konusu para olan davalarda dava değeri üzerinden dilimli yüzde. Alacak, tazminat, işçilik alacağı, mal rejimi tasfiyesi davaları bu gruptadır. Tarife, nispi ücretin ilgili mahkeme için öngörülen maktu ücretin altına inemeyeceğini de düzenler.
Bu ayrım, sözleşme pazarlığında da yol göstericidir: maktu işlerde avukat genellikle götürü ücret, nispi işlerde ise «tarife + başarı payı» ya da yüzde teklif eder.
Ücreti etkileyen etkenler
Aynı tür davada ücretin farklılaşmasının başlıca nedenleri:
- Dava değeri ve dosyanın hacmi: Taraf sayısı, delil miktarı, birleşen dosyalar.
- Tahmini süre ve duruşma sayısı: Anlaşmalı boşanma ile üç yıl sürecek çekişmeli boşanma aynı ücrete tabi olmaz.
- Bilirkişi ve keşif gerektiren aşamalar: Avukatın hazırlık yükünü artırır.
- Yargı çevresi: Avukatın bürosunun bulunduğu il dışındaki duruşmalar için yol ve konaklama ayrıca ödenir (m. 173).
- Aciliyet: İhtiyati tedbir, tutukluluğa itiraz gibi işlemler ek ücret gerektirebilir.
- Kanun yolu: İstinaf ve temyiz aşamaları tarifede ayrı ücrete tabidir; sözleşmede kapsanmıyorsa ayrıca kararlaştırılır.
Karşı vekâlet ücreti: kim öder, kime ait?
Dava sonunda mahkeme, haksız çıkan tarafı tarifeye göre hesaplanan vekâlet ücretini karşı tarafa ödemeye mahkûm eder. Avukatlık Kanunu m. 164’ün son fıkrası bu ücretin avukata ait olduğunu, müvekkilin borcu nedeniyle takas edilemeyeceğini ve haczedilemeyeceğini düzenler.
Bunun iki pratik sonucu vardır:
- Davayı kazanırsanız karşı taraftan tahsil edilen vekâlet ücreti, avukatınıza ödediğiniz sözleşme ücretini otomatik olarak düşürmez; ikisi ayrı kalemlerdir. Sözleşmede aksine hüküm konabilir.
- Davayı kaybederseniz kendi avukatınızın ücretine ek olarak karşı tarafın avukatı lehine hükmedilen ücreti de ödersiniz. Tarifenin 3. maddesi bu ücretin tarifedeki tutardan az, üç katından çok olamayacağını söyler.
Kısmen kazanılan davalarda ücret, kabul ve ret edilen kısımlara göre paylaştırılır.
Ücret sözleşmesi: yazılı mı, peşin mi?
Avukatlık Kanunu m. 163 sözleşmenin serbestçe düzenleneceğini söyler; yazılı şekil zorunlu değildir, ancak yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır. Yazılı sözleşme her iki taraf için de güvencedir. İyi bir ücret sözleşmesinde şunlar bulunur:
- Hangi dava veya iş için yapıldığı (m. 173: sözleşmede aksine hüküm yoksa ücret yalnızca o işi kapsar; karşı dava, icra takibi ve kanun yolu ayrı ücrete tabidir)
- Ücretin tutarı veya hesaplama yöntemi, KDV’nin dahil olup olmadığı
- Ödeme planı: peşinat, taksit, başarı payı
- Masrafların nasıl karşılanacağı ve avans miktarı
- Kanun yolu aşamalarının kapsanıp kapsanmadığı
Peşin ödeme kararlaştırılmış ve ödenmemişse avukat işe başlamak zorunda değildir; bundan doğan sorumluluk müvekkile aittir (m. 174/3).
Masraflar ücrete dahil değildir
Avukatlık Kanunu m. 173/2, işin yürütülmesi için gerekli «bütün vergi, resim, harç ve giderlerin» müvekkile ait olduğunu ve avukatın bunlar için yeterli avans isteyebileceğini düzenler. Vekâlet ücretinin dışında kalan başlıca kalemler:
| Kalem | Kime ödenir |
|---|---|
| Başvurma ve peşin harç | Mahkeme veznesi |
| Gider avansı (tebligat, müzekkere) | Mahkeme veznesi |
| Bilirkişi ve keşif ücreti | Mahkeme aracılığıyla |
| Tanık gideri | Mahkeme aracılığıyla |
| Noter vekâletnamesi | Noter |
| İstinaf / temyiz harçları | Mahkeme veznesi |
| Yol ve konaklama (il dışı duruşma) | Avukata, sözleşmeye göre |
Bu kalemlerin boşanma davasındaki karşılığını ve anlaşmalı-çekişmeli maliyet farkını, aile hukukuna ayırdığımız boşanma davası ücreti ve masrafları rehberinde ele alıyoruz; bu yazı genel çerçeveyle sınırlıdır.
Avukat değiştirince ne olur?
Avukatlık Kanunu m. 174 üç durumu ayırır:
- Müvekkil avukatı azlederse ücretin tamamı ödenir. Avukat kusur veya ihmali nedeniyle azledilmişse ücret ödenmez; kusurun kanıtlanması müvekkile düşer.
- Avukat haklı sebep olmaksızın işi bırakırsa hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığını iade eder.
- Dosyaya ikinci bir avukat eklenmek istenirse ilk avukatın yazılı muvafakati gerekir (m. 172). Muvafakat vermezse vekâlet ilişkisi kendiliğinden sona erer ve müvekkil ücretin tamamını öder.
Bu nedenle avukat değişikliği kararı, sözleşmedeki ücret hükümleri okunmadan verilmemelidir; azil yerine karşılıklı anlaşarak ilişkiyi sonlandırmak çoğu zaman her iki taraf için daha az maliyetlidir.
Ücret uyuşmazlığı çıkarsa
Avukatlık Kanunu m. 167’deki baro hakem kurulu, Anayasa Mahkemesi’nin 3 Mart 2004 tarihli kararıyla iptal edildi; bugün ücret uyuşmazlıkları mahkemede çözülür. Müvekkil, avukatlık hizmetini mesleki veya ticari amaç dışında alan bir tüketici konumundaysa uygulamada tüketici mahkemesi görevli kabul edilmektedir. Avukat, ücret alacağı için müvekkilin kendisine teslim ettiği para ve belgeler üzerinde hapis hakkına (m. 166) sahiptir.
Meslek kurallarına aykırılık — örneğin sözleşme dışı ücret istenmesi, makbuz verilmemesi — iddiası varsa ayrıca baroya şikâyet yolu açıktır; bu yol disiplin sürecini başlatır, ücret alacağını çözmez.
Boşanma, iş ve ceza davalarında ücret
- Boşanma: Konusu para olmadığı için maktu ücrete tabidir; asliye mahkemesi (aile mahkemesi) satırı esas alınır. Nafaka, tazminat ve mal rejimi talepleri dosyaya eklendiğinde ücret bunları da kapsayacak şekilde sözleşmeyle belirlenir.
- İşçi alacağı: Kıdem, ihbar ve fazla mesai alacakları konusu para olan iş olduğundan nispi ücret hesaplanır; dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşaması tarifede ayrıca ücretlendirilir.
- Ceza: Soruşturma evresi, asliye ceza ve ağır ceza için ayrı maktu tutarlar vardır; müdafilik ücreti dosyanın ağırlığına göre sözleşmeyle belirlenir. Ödeme gücü olmayanlar için barodan avukat talebi yazısında anlatılan adli yardım ve CMK yolları açıktır.
Dava açmadan yalnızca görüş almak istiyorsanız daha düşük bir kalem olan danışma ücreti söz konusudur; ayrıntısı avukat danışma ücreti yazısındadır. Büromuz Tarsus ve Mersin’deki dosyalarda ücreti, dosyanın kapsamı görüldükten sonra tarife çerçevesinde yazılı sözleşmeyle belirler.
Sık sorulan sorular
Avukat tutmak ne kadar? Tek bir rakam yoktur. Alt sınırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi belirler: 2026 tarifesinde asliye mahkemelerinde görülen bir dava için 45.000 TL, sulh hukuk mahkemesinde 30.000 TL, ağır ceza mahkemesinde 65.000 TL. Konusu para olan davalarda ücret dava değeri üzerinden yüzdeyle hesaplanır. Tarifenin üzerindeki ücret avukatla sözleşmeyle belirlenir.
Vekâlet ücreti ile karşı vekâlet ücreti arasındaki fark nedir? Vekâlet (akdi) ücreti, müvekkilin kendi avukatına sözleşme gereği ödediği ücrettir. Karşı vekâlet ücreti ise mahkemenin dava sonunda haksız çıkan tarafa, kazanan tarafın avukatı lehine tarifeye göre yüklediği tutardır; Avukatlık Kanunu m. 164 uyarınca bu tutar avukata aittir ve müvekkilin sözleşmedeki borcundan bağımsızdır.
Avukat ücret sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı? Hayır. Avukatlık Kanunu m. 163 sözleşmenin serbestçe düzenleneceğini, yazılı olmayan anlaşmaların genel hükümlere göre ispatlanacağını söyler. Ancak yazılı sözleşme her iki taraf için ispat kolaylığı sağlar; ücret kararlaştırılmamışsa veya sözleşme belirsizse kanun, değeri para ile ölçülebilen işlerde dava değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir ücret öngörür.
Avukat yüzde kaç alır? Ücret dava değerinin yüzdesi olarak kararlaştırılabilir, ancak Avukatlık Kanunu m. 164/2 uyarınca bu oran yüzde yirmi beşi aşamaz. Ayrıca dava konusu para dışındaki mal ve hakların bir kısmının aynen avukata ait olacağı kararlaştırılamaz. Yüzde yirmi beşi aşan sözleşmeler tavan miktarında geçerli sayılır.
Harç, bilirkişi ve tebligat masrafları avukat ücretine dahil mi? Hayır. Avukatlık Kanunu m. 173 uyarınca işin yürütülmesi için gerekli vergi, resim, harç ve giderler müvekkile aittir ve avukat bunlar için avans isteyebilir. Başvurma harcı, gider avansı, bilirkişi ücreti, tebligat ve keşif giderleri ile noterde çıkarılan vekâletnamenin ücreti vekâlet ücretinin dışındadır.
Avukatımı değiştirirsem ödediğim ücret ne olur? Avukatlık Kanunu m. 174’e göre avukat haklı bir sebep olmaksızın azledilirse ücretin tamamı ödenir; kusur veya ihmali nedeniyle azledilmişse ücret ödenmez. Avukat haklı bir sebep olmadan işi bırakırsa ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti iade eder. Dosyaya ikinci bir avukat eklemek için ilk avukatın yazılı muvafakati gerekir (m. 172).
Avukatla ücret uyuşmazlığı çıkarsa nereye başvurulur? Avukatlık Kanunu’ndaki baro hakem kurulu hükmü (m. 167) Anayasa Mahkemesi tarafından 2004’te iptal edildiği için uyuşmazlık mahkemede çözülür; müvekkil tüketici konumundaysa uygulamada tüketici mahkemesi görevli kabul edilir. Meslek kurallarına aykırılık iddiası için ayrıca baroya şikâyet yolu açıktır.