Hesaplama Aracı · İş Hukuku
Fazla Mesai Hesaplama (2026)
4857 sayılı İş Kanunu m. 41, 46 ve 47'ye göre fazla çalışma (%50 zamlı), fazla sürelerle çalışma (%25 zamlı), hafta tatili ve ulusal bayram–genel tatil çalışması ücretlerini brüt olarak hesaplar.
Sonuç (brüt)
| Saatlik ücret (brüt ÷ 225) | — |
| Günlük ücret (brüt ÷ 30) | — |
| Fazla çalışma ücreti (×1,5) | — |
| Fazla sürelerle çalışma ücreti (×1,25) | — |
| Hafta tatili çalışması (ek 1,5 yevmiye/gün) | — |
| Bayram / genel tatil çalışması (ek 1 yevmiye/gün) | — |
| Toplam brüt alacak | — |
Tutarlar brüttür; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK işçi payı kesintileri sonrası net tutar daha düşüktür. Dava yoluyla talepte, yalnızca tanıkla ispat hâlinde %30 civarı hakkaniyet indirimi uygulanabilir.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
- Saatlik ücret: aylık brüt ücret ÷ 225 (30 gün × 7,5 saat).
- Fazla çalışma (haftalık 45 saati aşan): saat sayısı × saatlik ücret × 1,5.
- Fazla sürelerle çalışma (sözleşmedeki süre ile 45 saat arası): saat sayısı × saatlik ücret × 1,25.
- Hafta tatili çalışması: gün sayısı × günlük ücret × 1,5 (tatil ücreti zaten aylık ücrette olduğundan ek kısım).
- UBGT çalışması: gün sayısı × günlük ücret × 1.
Denkleştirme uygulanan işyerlerinde haftalık 45 saat, iki aylık (toplu sözleşmeyle dört aylık) dönemin ortalaması üzerinden değerlendirilir; yer altı maden işlerinde ve bazı özel durumlarda farklı oranlar geçerlidir. Ücretin içinde fazla mesainin dâhil olduğu kararlaştırılmışsa bu, yılda 270 saate kadar geçerli kabul edilir; aşan kısım ayrıca ödenir.
Sık Sorulan Sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Önce saatlik ücret bulunur: aylık brüt ücret ÷ 225 (30 gün × 7,5 saat). Haftalık 45 saati aşan her fazla çalışma saati için saatlik ücretin %50 fazlası (×1,5) ödenir. Sözleşmede haftalık çalışma süresi 45 saatin altında kararlaştırılmışsa, bu süre ile 45 saat arasındaki "fazla sürelerle çalışma" için %25 zamlı (×1,25) ücret ödenir.
Hafta tatili ve bayramda çalışmanın ücreti nedir?
Hafta tatilinde çalışan işçiye, aylık ücreti içinde zaten ödenen 1 günlük tatil ücretine ek olarak %50 zamlı 1,5 günlük ücret daha ödenir (toplam 2,5 yevmiye). Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günlerinde çalışılırsa, o gün için ayrıca 1 günlük ücret daha ödenir (toplam 2 yevmiye). Günlük ücret, aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur.
Fazla mesai için işçinin onayı gerekir mi, yıllık sınır nedir?
Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gerekir; onay iş sözleşmesinde alınabilir ve işçi her yıl onayını geri çekebilir. Yılda toplam fazla çalışma 270 saati aşamaz. Günlük çalışma süresi 11 saati, gece çalışması 7,5 saati geçemez. Bu sınırların aşılması ücret hakkını ortadan kaldırmaz; işçi fiilen çalıştığı tüm fazla saatlerin ücretini talep edebilir.
Fazla mesai nasıl ispatlanır, zamanaşımı ne kadar?
İşçi fazla çalışmayı; puantaj kayıtları, işyeri giriş-çıkış ve PDKS kayıtları, e-posta ve yazışmalar, bordrolar ve tanıkla ispatlayabilir. Yalnızca tanık beyanına dayanan hesaplamalarda Yargıtay uygulaması gereği genellikle %30 oranında hakkaniyet indirimi yapılır. Fazla mesai alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir; bordroda fazla mesai sütunu ödenmiş görünüyor ve işçi ihtirazi kayıt koymadan imzalamışsa o aylar için talep zorlaşır.
Fazla mesai yerine izin kullanılabilir mi?
Evet. İşçi isterse fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman (izin) kullanabilir; bu iznin 6 ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesintisi olmadan kullandırılması gerekir.
Ödenmeyen fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları için iş hukuku sayfamıza ve kıdem tazminatı hesaplama aracımıza göz atabilir, Av. Oğuzhan Canatan ile iletişime geçebilirsiniz.